Δευτέρα 2 Ιανουαρίου 2012

Ουρανός και Αστρονομικά Φαινόμενα Ιανουάριος 2012


Γράφει η Αστροφυσικός Ελένη Χατζηχρήστου


Εικ. Ουρανος: Ο ουρανός του Ιανουαρίου για το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Αθήνας (15/01/2012 22:00 UTC). (Credit: http://space.about.com)

Αυτό το Μήνα..

Η νέα χρονιά σηματοδοτεί για πολλούς ανθρώπους και μια νέα αρχή, την ελπίδα για κάτι καλύτερο στην επίγεια ζωή. Αλλά και στους ουρανούς υπάρχουν ακόμη πολλά άγνωστα φαινόμενα που περιμένουν να ανακαλυφθούν και κάθε χρόνο βρισκόμαστε πιο κοντά στην κατανόηση του κόσμου μας. Τον πρώτο μήνα του χρόνου θα έχουμε τρεις βροχές διαττόντων, εκ των οποίων οι Τεταρτίδες είναι η καλύτερη ίσως ευκαιρία παρατήρησης διαττόντων μέχρι τον Απρίλιο. Στις 5 Ιανουαρίου η Γη θα βρεθεί στο περιήλιο, την κοντινότερη στον Ήλιο απόστασή της (147 εκατομμύρια χιλιόμετρα περίπου). Ανάμεσα στους λαμπρούς πλανήτες που θα κάνουν την εμφάνισή τους αυτό το μήνα στον ουρανό, θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε και τον μακρινό Ποσειδώνα. Σημαντικό γεγονός με την εκπνοή του μήνα του θα είναι η επίσκεψη του αστεροειδή Ερωτα στην κοσμική γειτονιά μας. Ο Έρως είναι από τους πιο ασυνήθιστους «ελάσσονες πλανήτες» του ηλιακού μας συστήματος και στις 31 Ιανουαρίου αναμένεται να φτάσει σε απόσταση αναπνοής από τη Γη, μόλις 26.7 εκατομμύρια χιλιόμετρα (λιγότερο από το 1/5 της απόστασης Γης-Ήλιου). Ο αστεροειδής θα έχει αστρονομικό μέγεθος 8.6 και θα είναι ορατός ακόμη και με ένα μικρό τηλεσκόπιο, ενώ η γρήγορη κίνησή του ως προς τα μακρινά «ακίνητα» άστρα θα είναι εμφανής ακόμη και σε διάστημα μιάς ώρας. Τέλος, η διαστημική αποστολή Cassini  θα πλησιάσει τον δορυφόρο του Κρόνου Τιτάνα στις 2 και 30 Ιανουαρίου και τους μικρότερους δορυφόρους του πλανήτη Ελένη, Μίμα και Ιανό στις 4 Ιανουαρίου.


Εικ. Ερως: Ο αστεροειδής/ελάσσων πλανήτης ‘Ερως θα πλησιάσει τη Γη στις 31 Ιανουαρίου.

Βροχές Διαττόντων

Την 1η Ιανουαρίου η Γη θα μπει στο νέφος της αστρικής σκόνης που άφησε πίσω του ένας  άγνωστος κομήτης στο μακρινό παρελθόν. Αυτό θα δημιουργήσει τους Τεταρτίδες, βροχή διαττόντων που κορυφώνεται στις 3-4 Ιανουαρίου οπότε μπορούμε να δούμε ως και ένα διάττοντα το λεπτό, με την προϋπόθεση ότι ο ουρανός είναι αρκετά σκοτεινός αφού οι Τεταρτίδες δεν είναι ιδιαίτερα λαμπροί διάττοντες. Ευτυχώς φέτος το φως της Σελήνης δεν θα αποτελέσει πρόβλημα. Οι Τεταρτίδες πήραν το όνομά τους από την περιοχή του ουρανού όπου βρίσκεται το φαινόμενο ακτινοβόλο σημείο τους, που είναι η  Quadrans Muralis ή Επιτοίχιος Τετράς (δεν είναι επίσημος αστερισμός αλλά αποτελεί μέρος του αστερισμού Βοώτης).  

Στις 15-16 Ιανουαρίου μία ακόμη βριχή διαττόντων θα κάνει την εμφάνισή της, οι Δέλτα Καρκινίδες, που ανατέλλουν με τη δύση του Ήλιου και μεσουρανούν στον αστερισμό του Καρκίνου, τα μεσάνυκτα. Δεν περιμένουμε περισσότερους από 4 διάττοντες την ώρα υπό ιδεατές συνθήκες σκοτεινού ουρανού και δυστυχώς φέτος η Σελήνη τριών τετάρτων δεν φαίνεται να αφήνει πολλά περιθώρια για την παρατήρησή τους.

Στις 18 Ιανουαρίου θα έχουμε μία ακόμη βροχή διαττόντων, τους Κόμα Βερενικίδες. Είναι από τους ταχύτερους διάττοντες που γνωρίζουμε (ως και 65 χλμ το δευτερόλεπτο) αλλά δεν περιμένουμε περισσότερα από δύο μετεωροειδή την ώρα.


Εικ. Τεταρτίδες: Η βροχή διαττόντων Τεταρτίδες ορατή στις αρχές του μήνα (Image:Stellarium/IM).

Πλανήτες
Τις πρώτες δύο εβδομάδες του μήνα ο Ερμής θα είναι ορατός στο νοτιοανατολικό ορίζοντα λίγο πριν την ανατολή του Ήλιου, για μόλις 30 περίπου λεπτά.
Λίγο μετά τη δύση του Ήλιου, το λαμπρότερο ουράνιο σώμα στον ουρανό θα είναι η Αφροδίτη, με αστρονομικό μέγεθος -4.0. Στην αρχή του μήνα θα βρίσκεται νοτιοδυτικά στον αστερισμό του Αιγόκερω ενώ ως το τέλος του μήνα θα έχει περάσει στον Υδροχόο. Με ένα ζευγάρι κιάλια μπορείτε να παρακολουθήσετε τις φάσεις της Αφροδίτης, 82% την 1η Ιανουαρίου, 72% την 31η.

Στις 13 Ιανουαρίου η Αφροδίτη θα βρίσκεται μία μοίρα αριστερά από τον Ποσειδώνα ο οποίος θα έχει αστρονομικό μέγεθος μόλις 8.0 και γαλαζοπράσινη δισκοειδή όψη. Στις 14 Ιανουαρίου στην αντίθετη πλευρά του ουρανού (ανατολικά) ζευγαρώνουν η Σελήνη και ο Άρης, ο τελευταίος με αστρονομικό μέγεθος -0.1.

Μετά τη δύση της Αφροδίτης το λαμπρότερο ουράνιο σώμα θα είναι ο Δίας με αστρονομικό μέγεθος -2.5, ο οποίος τον Ιανουάριο θα μετακινηθεί από τους Ιχθείς στον Κριό. Στις 2 Ιανουαρίου θα βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη των 5 μοιρών από τη Σελήνη με την οποία θα ξανασυναντηθεί στον ουρανό στις 29-30 Ιανουαρίου.

Ο Κρόνος ανατελλει γύρω στα μεσάνυκτα και μεσουρανεί λίγο πριν την ανατολή του Ήλιου. Στα δεξιά του Κρόνου θα βρίσκεται ο Στάχυς της Παρθένου, με περίπου όμοια λαμπρότητα με τον πλανήτη.

Ο μακρινός Ουρανός εμφανίζεται στον ουρανό στο πρώτο μισό της νύκτας, με αστρονομικό μέγεθος 5.9 και χαρακτηριστικό γαλαζοπράσινο χρώμα.

Ο αμυδρός Ποσειδώνας, με αστρονομικό μέγεθος μόλις 8.9 θα βρίσκεται στα δυτικά του Ουρανού για λίγο αφού θα δύει τις πρώτες νυκτερινές ώρες. Σιγά-σιγά ο Ποσειδώνας θα γίνει λιγότερο ορατός και θ αεξαφανιστεί ως τα τέλη του 2013 οπότε θα εμφανιστεί και πάλι, στον πρωινό όμως ουρανό.


Εικ. ΑφροδιτηΠοσειδωνας: Η Αφροδίτη περνάει κοντά στον αμυδρό Ποσειδώνα στα μέσα του μήνα (Image: Stellarium/IM).


Σελήνη

Την 1η Ιανουαρίου Πρώτο Τέταρτο Σελήνης, Πανσέληνος την 9η, Τελευταίο Τέταρτο την 16η, Νέα Σελήνη την 23η και Πρώτο Τέταρτο και πάλι την 31η Ιανουαρίου. Η Σελήνη θα βρίσκεται στο απόγειο (404.579 χλμ) στις 2 Ιανουαρίου, στο περίγειο (369.886 χλμ) στις 17 Ιανουαρίου και πάλι στο απόγειο (404.323 χλμ) στις 30 Ιανουαρίου.  Στις 25-26 Ιανουαρίου η Αφροδίτη με τη Σελήνη θα δημιουργήσουν ένα όμορφο ζευγάρι στον ουρανό.

Αναλυτικό Αστρονομικό Ημερολόγιο
1 Ιανουαρίου: Πρώτο Τέταρτο Σελήνης.
2 Ιανουαρίου: Η Σελήνη στο Απόγειο.  
3 Ιανουαρίου: Η Σελήνη κοντά στον Δία.
3-4 Ιανουαρίου: Κορύφωση βροχής διαττόντων Τεταρτίδες.
5 Ιανουαρίου: Η Γη στο Περιήλιο (0.983284 αστρονομικές μονάδες ή 147.1 εκατ. χλμ.). Η Σελήνη κοντά στις Πλειάδες.
6 Ιανουαρίου: Η Σελήνη κοντά στον Αλδεμπαράν.
9 Ιανουαρίου: Πανσέληνος.
10 Ιανουαρίου: Η Σελήνη κοντά στο αστρικό σμήνος Κυψέλη.
12 Ιανουαρίου: Η Σελήνη κοντά στον Βασιλίσκο.
14 Ιανουαρίου: Η Σελήνη κοντά στον Άρη.
16 Ιανουαρίου: Η Σελήνη κοντά στον Άρη και στον Στάχυ. Τελευταίο Τέταρτο Σελήνης.
17 Ιανουαρίου: Η Σελήνη στο Περίγειο.
19 Ιανουαρίου: Η Σελήνη κοντά στον Αντάρη.
23 Ιανουαρίου:  Νέα Σελήνη.
26 Ιανουαρίου:  Δίδυμο Αφροδίτης-Σελήνης.
30 Ιανουαρίου: Η Σελήνη κοντά στον Δία. Η Σελήνη και πάλι στο Απόγειο.
31 Ιανουαρίου: Πρώτο Τέταρτο Σελήνης.



Εικ. Οριζοντας: Ο ορίζοντας του Ιανουαρίου, κοιτώντας βόρεια, για το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Αθήνας (15/01/2012 22:00 UTC). (Credit: http://space.about.com)



Πηγές:

http://www.synapses.co.uk/astro/monthnxt.html
http://stargazing.suite101.com/              
http://www.astronomynow.com/sky_charts.html
http://stardate.org/nightsky/almanac/
http://www.seasky.org/astronomy/astronomy_calendar_current.html
http://www.mmo.org/astronomy/this-months-sky.html
http://www.space.com/spacewatch/new_sky_calendar.html
http://www.skymaps.com/downloads.html
http://www.skymaps.com/articles/n1201.html                        
http://transientsky.wordpress.com/
http://www.arksky.org/
http://space.about.com/od/computerresources/tp/     
http://www.moonwise.co.uk/year/
http://www.findyourfate.com/astrology/year2011/sky2011.html
http://users.sch.gr/mdogram/
http://www.spaceagepub.com/calendar/downrange.html
http://www.jodrellbank.manchester.ac.uk/astronomy/nightsky/


Ο ουρανός της εβδομάδας και από το: http://www.skyandtelescope.com/
Ο νυκτερινός ουρανός καθημερινά: http://www.astro.noa.gr/AlmanacIAA/iaa_today.htm

Εφαρμογές Java και εικονικά εργαλεία για την αναπαραγωγή του νυκτερινού ουρανού από το γεωγραφικό πλάτος και μήκος που βρίσκεστε:
http://space.about.com/library/weekly/blskymaps.htm
http://www.oras.org/stargazer/applet.html

Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου 2011

Ουρανός και Αστρονομικά Φαινόμενα Δεκέμβριος 2011


Γράφει η Αστροφυσικός Ελένη Χατζηχρήστου



Εικ. Ουρανος: Ο ουρανός του Δεκεμβρίου για το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Αθήνας (15/12/2011 21:00 UTC). (Credit: http://space.about.com)
Αυτό το Μήνα..
Το Χειμερινό Ηλιοστάσιο στις 21 Δεκεμβρίου σηματοδοτεί την καρδιά του χειμώνα στο βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη μας. Η ημέρα έχει την μικρότερη διάρκεια του έτους και η νύκτα τη μεγαλύτερη. Ο ήλιος φαίνεται να απέχει τη μέγιστη απόσταση από τον βόρειο πόλο οπότε και μένει λιγότερο χρόνο στον ουρανό. Το αντίθετο ακριβώς συμβαίνει στο νότιο ημισφαίριο όπου αυτή η ημέρα αποτελεί την καρδιά του καλοκαιριού και ονομάζεται Θερινό Ηλιοστάσιο. Αυτό τον Δεκέμβριο έχουμε δύο βροχές διαττόντων και μια ηλιακή έκλειψη ορατή από το μεγαλύτερο μέρος της υδρογείου.

Εικ. Υάδες: Τα αστρικά σμήνη των Υάδων και Πλειάδων σε μια εκτυπωσιακή φωτογράφηση (Copyright: Alson Wong).

Βροχές Διαττόντων
Στις 7 Δεκεμβρίου αρχίζει η βροχή των Διδυμίδων που κορυφώνεται στις 14 Δεκεμβρίου. Μια εντυπωσιακή βροχή με περισσότερους από 75 διάττοντες την ώρα. Προέρχονται από πρότερο πέρασμα του αστεροειδή Φαέθωνα.
Οι Αρκτίδες αρχίζουν στις 17 Δεκεμβρίου και κορυφώνονται στις 23 του μήνα, αλλά ακόμη και τότε δεν περιμένουμε πάνω από 5 διάττοντες την ώρα. Αυτή η βροχή διαττόντων προέρχεται από τον κομήτη Tuttle και το φαινόμενο ακτινοβόλο σημείο τους είναι στη Μικρή Άρκτο.
Πλανήτες
Ο Δίας και η Αφροδίτη είναι οι δύο λαμπρότεροι πλανήτες που κοσμούν τον ουρανό του Δεκεμβρίου. Η Αφροδίτη λάμπει εντυπωσιακά στον δυτικό ορίζοντα μετά τη Δύση του ήλιου, στον αστερισμό του Τοξότη, με αστρονομικό μέγεθος -4 και κάθε νύκτα ανεβαίνει όλο και ψηλότερα στον ουρανό, ένα πραγματικό «άστρο Χριστουγέννων». Ο Δίας, με αστρονομικό μέγεθος -2.7, βρίσκεται ψηλά στον ανατολικό ουρανό κατά το πρώτο μισό της νύκτας, ενώ κάθε βράδυ μετακινείται πιο δυτικά μεταβαίνοντας στη διάρκεια του μήνα από τον Κριό στους Ιχθείς. Στις 5 και 6 του μήνα ο πλανήτης θα βρεθεί κοντά στη Σελήνη.
Από τους υπόλοιπους πλανήτες, ο Ερμής θα είναι ορατός στον ανατολικό ορίζοντα την αυγή, από 10 ως 31 Δεκεμβρίου, στον αστερισμό του Σκορπιού. Ο Άρης θα είναι ορατός το δεύτερο μισό της νύκτας στον νοτιοανατολικό ουρανό στον αστερισμό του Λέοντα. Ο Κρόνος θα φαίνεται πριν την αυγή στον ανατολικό ουρανό, στον αστερισμό της Παρθένου κοντά στο λαμπρότερο άστρο της Στάχυ. Ο Ουρανός θα είναι ορατός με κιάλια ψηλά στο νότιο ουρανό, κοντά στον Δία, το πρώτο μισό της νύκτας. Ο μακρινός Ποσειδώνας, με αστρονομικό μέγεθος 7.9 θα βρίσκεται στον δυτικό ουρανό τις πρώτες βραδινές ώρες, στον αστερισμό του Υδροχόου.

Εικ. Πλανητες: Στις 21 Δεκεμβρίου, ο Κρόνος θα πλησιάσει τον Στάχυ της Παρθένου και την Σελήνη ενώ στον ορίζοντα θα είναι ορατός και ο Ερμής.

Σελήνη
Πρώτο τέταρτο στις 2 Δεκεμβρίου, Πανσέληνος στις 10,  τελευταίο τέταρτο στις 18 Δεκεμβρίου και Νέα Σελήνη στις 24 Δεκεμβρίου. Η Σελήνη θα βρίσκεται στην μακρινότερη στη Γη απόστασή της (απόγειο) στις 6 Δεκεμβρίου και στην κοντινότερη απόστασή της (περίγειο) στις 22 Δεκεμβρίου.  Στις 10 Δεκεμβρίου θα σημειωθεί ολική Σεληνιακή έκλειψη ορατή από το μεγαλύτερο τμήμα της Ευρώπης, την ανατολική Αφρική, της Ασία, την Αυστραλία, τον Ειρηνικό Ωκεανό και τον Καναδά.

Εικ. Σεληνη: Με ένα μικρό τηλεσκόπιο στις αρχές του μήνα μπορείτε να θαυμάσετε τον κρατήρα Πλάτωνα και  την κοιλάδα των Άλπεων.
Αναλυτικό Αστρονομικό Ημερολόγιο
1 Δεκεμβρίου: Ο Ποσειδώνας 6ο νότια της Σελήνης.
2 Δεκεμβρίου: Πρώτο Τέταρτο Σελήνης.
4 Δεκεμβρίου: Ο Ερμής σε εσωτερική σύνοδο με τον ήλιο.
6 Δεκεμβρίου: Η Σελήνη στο απόγειο (405.414 χλμ). Ο Δίας 5ο νότια της Σελήνης.
9 Δεκεμβρίου: Η Σελήνη κοντά στο αστρικό σμήνος των Πλειάδων.
10 Δεκεμβρίου: Πανσέληνος. Ολική Σεληνιακή έκλειψη. Η Σελήνη κοντά στον Αλδεμπαράν.
14 Δεκεμβρίου: Η Σελήνη κοντά στο αστρικό σμήνος Κυψέλη. Κορύφωση της βροχής των Διδυμίδων.
16 Δεκεμβρίου: Η Σελήνη κοντά στον Βασιλίσκο.
18 Δεκεμβρίου: Τελευταίο Τέταρτο Σελήνης.
20 Δεκεμβρίου: Η Σελήνη κοντά στον Στάχυ και τον πλανήτη Κρόνο.
22 Δεκεμβρίου: Χειμερινό ηλιοστάσιο. Ο Ερμής 7ο βόρεια του Αντάρη. Η Σελήνη στο περίγειο (364.800 χλμ).
23 Δεκεμβρίου: Ο Ερμής σε μέγιστη αποχή (22ο) από δυσμάς. Ο Ερμής 3ο βόρεια της Σελήνης.
24 Δεκεμβρίου: Νέα Σελήνη.
26 Δεκεμβρίου: Ο αστεροειδής NEO2000YA πλησιάζει σε απόσταση ισοδύναμη με 2.9 φορές την απόσταση Γης-Σελήνης. 
27 Δεκεμβρίου: Η Σελήνη κοντά στην Αφροδίτη.
29 Δεκεμβρίου: Ο Ποσειδώνας 6ο νότια της Σελήνης.

Εικ. Οριζοντας: Ο ορίζοντας του Δεκεμβρίου, κοιτώντας ανατολικά, για το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Αθήνας (15/12/2011 21:00 UTC). (Credit: http://space.about.com)

Πηγές:
http://www.synapses.co.uk/astro/monthnxt.html
http://stargazing.suite101.com/             
http://www.astronomynow.com/sky_charts.html
http://stardate.org/nightsky/almanac/
http://www.seasky.org/astronomy/astronomy_calendar_current.html
http://www.mmo.org/astronomy/this-months-sky.html
http://www.space.com/spacewatch/new_sky_calendar.html
http://www.skymaps.com/downloads.html
http://www.skymaps.com/articles/n1112.html                      
http://transientsky.wordpress.com/
http://www.arksky.org/
http://space.about.com/od/computerresources/tp/    
http://www.moonwise.co.uk/year/
http://www.findyourfate.com/astrology/year2011/sky2011.html
http://users.sch.gr/mdogram/
http://www.spaceagepub.com/calendar/downrange.html
http://www.jodrellbank.manchester.ac.uk/astronomy/nightsky/

Ο ουρανός της εβδομάδας και από το: http://www.skyandtelescope.com/
Ο νυκτερινός ουρανός καθημερινά: http://www.astro.noa.gr/AlmanacIAA/iaa_today.htm
Εφαρμογές Java και εικονικά εργαλεία για την αναπαραγωγή του νυκτερινού ουρανού από το γεωγραφικό πλάτος και μήκος που βρίσκεστε:
http://space.about.com/library/weekly/blskymaps.htm
http://www.oras.org/stargazer/applet.html

Κυριακή 13 Νοεμβρίου 2011

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΛΑ'Ι'ΚΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ


                                                           ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
                                                   ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ
                                                    ΛΑ΄Ι΄ΚΗΣ  ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ
                                                      
Η Εταιρεία Αστρονομίας & Διαστήματος ( Παράρτημα Σαλαμίνας ) σε συνεργασία με τον Δήμο Σαλαμίνας  διοργανώνει  Σεμινάρια  Λαϊκής  Αστρονομίας κάθε Σάββατο στις 12:00-14:00 στην αίθουσα <<Δ. ΜΠΟΓΡΗ>> του Δημαρχιακού Μεγάρου.
Σκοπός των Σεμιναρίων είναι η Διάδοση και Εκλαΐκευση της Επιστήμης της Αστρονομίας εμφυσώντας την αγάπη προς τον όμορφο ουρανό της Ελλάδας όπου είναι ανεξίτηλα  γραμμένη  η Ελληνική Μυθολογία .
Η Αστρονομία θεωρείται Μητέρα των επιστημών και η περισσότερο πολιτιστική επιστήμη. Ο ευπρόσιτος χαρακτήρας της μεταδίδει επιστημονικές γνώσεις στο ευρύ κοινό και αναβαθμίζει τον άνθρωπο.
Τα Σεμινάρια μπορούν να παρακολουθούν από μαθητές ΣΤ΄ τάξης Δημοτικού έως ενήλικες.
Η ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΙΝΑΙ  ΔΩΡΕΑΝ

Πληροφορίες : Κ.ΡΑΠΑΤΖΙΚΟΣ  - 2104654005 -  6972716053



                                             ΓΙΑ ΤΟ Δ.Σ
Ο  ΠΡΟΕΔΡΟΣ                                                                       Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Κ.ΡΑΠΑΤΖΙΚΟΣ                                                                    Π.ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ


Τετάρτη 9 Νοεμβρίου 2011

ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ


                




ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011

 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ: ‘Cassini Scientist for a Day Essay.’ ‘Γίνε επιστήμονας του Κασίνι για μια μέρα’.
Για μαθητές από 10-18 ετών
Η Εταιρεία Αστρονομίας & Διαστήματος ( Παράρτημα Σαλαμίνας ) σε συνεργασία  με την ΟΜΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ ( ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ ) ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ συμβάλλει στην προώθηση στα σχολεία της Σαλαμίνας του διαγωνισμού Επιστημονικής Έκθεσης   που διοργανώνουν οι  NASA, ESA και το ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ με θέμα <<Cassini Scientist for a day Essay.>> (Γίνε Επιστήμονας του Κασινη για μια μέρα)
Επίσης σε συνεργασία με το Δήμο Σαλαμίνας θα διοργανώσει εκδήλωση όπου θα βραβευτούν οι Εννέα καλύτερες εκθέσεις σε Τοπικό Επίπεδο.
Οι μαθητές μπορούν να απευθύνονται στο Παράρτημα μας για περισσότερες διευκρινίσεις και πηγές πληροφόρησης όσον αφορά τους στόχους του διαγωνισμού.
Πληροφορίες. Κ.ΡΑΠΑΤΖΙΚΟΣ – 2104654005 – 6972716053
Ηλ.Ταχ.: melabus1@gmail.com


ΣΥΛΛΟΓΟΙ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ


      
                  ΜΗΤΡΩΟ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ
1.ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ-ΒΟΛΟΣ
2.ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ  ΚΕΡΚΥΡΑΣ.
3.ΟΜΙΛΟΣ ΦΙΛΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ.(Ο.Φ.Α) - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
     WWW.ofa.gr
4.ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΝΩΣΗ-ΑΘΗΝΑ
5.ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ -ΩΡΙΩΝ
       WWW.orionas.gr
6.ΣΥΛΛΟΓΟΣ  ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΗΣ  ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ-(Σ.Ε.Α)
        WWW.hellas-astro.gr
7.ΣΥΛΛΟΓΟΣ  ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ-(ΣΕΑΘ)
         WWW.Astrothraki.gr
8.ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ  ΒΟΡ.ΑΙΓΑΙΟΥ - ΓΑΛΙΛΑΙΟΣ.
          WWW.Astrolesvos.gr
9.ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ-(ΣΦΑΚ)
         WWW.sfak.gr
10.ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΩΝ ΑΣΤΡΟΝ.ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ-(ΣΕΑΦ)
         WWW.seaf.gr
11.ΑΣΤΡΟΠΥΛΗ  ΣΕΡΡΩΝ
          WWW.astropyli.gr
12.ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ  ΕΝΩΣΗ ΣΠΑΡΤΗΣ ΔΙΟΣΚΟΥΡΟΙ-(ΑΕΣ)
           WWW.spartastronomy.gr
13.ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΑΝΑΤ.ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
            WWW.astrosfam.org
14.ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΑΣΙΤΕXNIKHΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΦΩΚΙΔΑΣ.ΑΧΥΡΟΣΤΡΑΤΑ
            WWW.axirostrata.gr
              

Κυριακή 6 Νοεμβρίου 2011

Ουρανός και Αστρονομικά Φαινόμενα Νοέμβριος 2011



Γράφει η Αστροφυσικός Ελένη Χατζηχρήστου





Εικ. Ουρανος: Ο ουρανός του Νοεμβρίου για το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Αθήνας (15/11/2011 21:00 UTC). (Credit: http://space.about.com)

Αυτό το Μήνα..

Οδεύουμε πια προς το χειμώνα και οι νύκτες έχουν μεγαλώσει αρκετά. Παρά το τσουχτερό κρύο ο Νοέμβριος θα μας ανταμείψει με όμορφους σχηματισμούς άστρων και πλανητών, μια μερική ηλιακή έκλειψη, δύο βροχές διαττόντων, και πολλές ακόμη εκπλήξεις. Η ηλιακή έκλειψη θα συμειωθει στις 25 Νοεμβρίου αλλά θα είναι ορατή μόνο από κάποιες περιοχές της Νότιας Αφρικής και της Νέας Ζηλανδίας. Κρατήστε υπ’ όψιν οτι τον Νοέμβριο του επόμενου χρόνου θα σημειωθεί αντίστοιχα ολική ηλιακή έκλειψη, ορατή από την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Οι ΗΠΑ και Καναδά θα μεταβούν στη χειμερινή ώρα στις αρχές Νοεμβρίου (κάτι που στην Ευρώπη ήδη έγινε στα τέλη Οκτωβρίου). Προς το τέλος του μήνα μπορείτε να δείτε με τα κιάλια σας τον κομήτη Garradd (αστρονομικό μέγεθος 6) στον βορειοδυτικό ουρανό κοντά στο άστρο α-Ηρακλή, αν και η φαινόμενη κίνησή του κομήτη ως προς τη Γη είναι ρος το παρόν σχετικά μικρή. Τις ίδιες νύκτες ο αστεροειδής Νο15, Ευνομία, πλησιάζει τη Γη και θα είναι ορατός με κιάλια ή καλύτερα με ένα μικρό τηλεσκόπιο (αστρονομικό μέγεθος 8) να διασχίζει τον Περσέα στον ανατολικό ουρανό.

 
Εικ. Ευνομια: Ο αστεροειδής Ευνομία καθώς διασχίζει τον ουρανό στα τέλη του μήνα (Credit: Stellarium/IM).


Βροχές Διαττόντων

Στις 4-6 Νοεμβρίου κορυφώνονται οι νότιοι Ταυρίδες, μετεωροειδή που φαίνονται να προέρχονται από τον αστερισμό του Ταύρου. Είναι υπολείμματα του κομήτη Encke και δεν αναμένονται ιδιαίτερα εντυπωσιακοί, καθώς δεν θα σημειωθούν περισσότεροι από 8 διάττοντες την ώρα.
 
Οι Λεοντίδες που κορυφώνονται στις 17-18 Νοεμβρίου είναι μια μεταβλητή βροχή διαττόντων που κάποιες φορές μπορεί να γίνει εντυπωσιακή, όχι όμως φέτος. Ο μέγιστος αριθμός διατόντων που περιμένουμε είναι 10 την ώρα αλλά η λαμπρότητα του ουρανού λόγω Σελήνης θα δυσκολέψει την παρατήρησή τους.. Οι Λεοντίδες μπαίνουν στην ατμόσφαιρα της Γης όταν εκείνη τέμνει την τροχιά των υπολειμμάτων που άφησε πίσω του ο κομήτης Temple-Tuttle, ο οποίος πλησιάζει στον Ήλιο κάθε 33 χρόνια. Το φαινόμενο ακτινοβόλο σημείο είναι η κεφαλή του αστερισμού Λέοντα, εξ’ ού και το όνομα αυτής της βροχής διατόντων..


Εικ. Λεοντίδες: Το 2001 ένας διάττων (από τη βροχή των Λεοντίδων) εισήλθε στην ατμόσφαιρα της Γης τη στιγμή που περνούσε μπροστά από το «ξίφος» του Ωρίωνα.

Πλανήτες
Η λαμπρή Αφροδίτη, με αστρονομικό μέγεθος -3.9, θα γίνει ορατή χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα αυτό το μήνα λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα. Αριβώς από κάτω ο αμυδρός Ερμής (αστρονομικό μέγεθος μόλις 0.3) θα βρίσκεται κοντά στην Αφροδίτη τις πρώτες δύο εβδομάδες του μήνα. Κάτω από τον Ερμή δείτε τον Αντάρη, το λαμπρότερο άστρο του Σκορπιού. Κατοπιν ο Ερμής θα κινηθεί πίσω προς τον Ήλιο και ο Αντάρης θα βρίσκεται κάτω από τον ορίζοντα, ενώ αντίθετα η Αφροδίτη θα αρχίσει να σκαρφαλώνει ψηλότερα στον ουρανό.

Ο Άρης είναι ορατός τις πρώτες πρωινές ώρες στα ανατολικά. Στις 10-11 Νοεμβρίου θα βρεθεί πολύ κοντά (1.3ο) στον Βασιλίσκο, το λαμπρότερο άστρο του Λέοντα.
 
Ο λαμπρός Δίας, με αστρονομικό μέγεθος -2.9, επικρατεί στα ανατολικά όταν πέφτει η νύκτα και μεσουρανεί γύρω στα μεσάνυκτα. Ο Νοέμβριος είναι μια εξαιρετική εποχή για να θαυμάσουμε και να φωτογραφήσουμε τον λαμπρό πλανήτη αφού θα φαίνεται με σχεδόν μέγιστη διάμετρο και λαμπρότητα μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου. Στις 8-9 Νοεμβρίου δείτε τον Δία κοντά στη Σελήνη.


Εικ. Κομητης: Ο κομήτης Garrad ορατός στα τέλη του μήνα στον βορειοδυτικό ουρανό (Image: Stellarium/IM).

Ο Κρόνος ανατέλλει τις πρώτες πρωινές ώρες του Νοεμβρίου, αλλά σιγά σιγά θα γίνεται ορατός όλο και νωρίτερα μέσα στη νύκτα. Καθώς κλίνει περισσότερο προς τη Γη βλέπουμε τους δακτυλίους του καλύτερα – κατάλληλη εποχή προς φωτογράφηση μέχρι τις αρχές Δεκεμβρίου. Μάλιστα το πρωί της 22ας Νοεμβρίου θα βρεθεί κοντά στο μισοφέγγαρο και το λαμπρότερο άστρο της Παρθένου Στάχυ.

Ο μακρινός Ουρανός μεσουρανεί νωρίς τη νύκτα και μπορεί να γίνει ορατός με ένα μικρό τηλεσκόπιο, ακόμη και με ισχυρά κιάλια, καθώς μοιάζει με άστρο μεγέθους 5.7. Είναι εύκολο να βρείτε τον γαλαζοπράσινο πλανήτη καθώς αυτό το μήνα θα βρίσκεται μερικές μοίρες βορειο-ανατολικά του Δία.

Ο Ποσειδώνας μεσουρανεί ακόμη νωρίτερα και παραμένει εξαιρετικά αμυδρός (αστρονομικό μέγεθος 7.9).


Σελήνη
Πρώτο Τέταρτο στις 2 Νοεμβρίου, Πανσέληνος στις 10, τελευταίο τέταρτο στις 18 και Νέα Σελήνη στις 25 Νοεμβρίου. Την ημέρα της πανσελήνου, η Σελήνη θα πλησιάσει το αστρκό σμήνος των Πλειάδων. Στις 11-12 Νοεμβρίου ο δορυφόρος μας θα περάσει το αστρικό σμήνος των Υάδων και τον λαμπρό Αλδεμπαράν. Στις 26  Νοεμβρίου το λεπτό μισοφέγγαρο θα βρίσκεται χαμηλά στο νοτιοδυτικό ορίζοντα 30 λεπτά μετά το ηλιοβασίλεμα. Κοντά του η λαμπρή Αφροδίτη και μόλις ορατός κάτω  αριστερά ο πλανήτης Ερμής. Την επόμενη νύκτα η Σελήνη θα βρίσκεται πολύ ψηλότερα, περίπου 15ο πάνω από τον δυτικό ορίζοντα, αυξάνοντας τη φαινόμενη απόστασή της από την Αφροδίτη. Πάντα υπάρχουν εκλείψεις που προκαλούνται από τη Σελήνη καθώς φαίνεται να περνάει μπροστά από σώματα του ηλιακού μας συστήματος ή απομακρυσμένα άστρα, τις οποίες μπορείτε εύκολα να παρατηρήσετε


Εικ. Σελήνη: Το μοσοφέγγαρο και η Αφροδίτη πλησιάζουν θεαματικά προς το τέλος του μήνα (Credit: Stellarium/IM).

Αναλυτικό Αστρονομικό Ημερολόγιο
1 Νοεμβρίου: Ο Ερμής 2ο νοτιοδυτικά της Αφροδίτης. 
2 Νοεμβρίου: Πρώτο Τέταρτο Σελήνης. 
8 Νοεμβρίου: Η Σελήνη στο Απόγειο (406.177 χλμ.).
9 Νοεμβρίου: Η Σελήνη κοντά στον Δία.
10 Νοεμβρίου: Πανσέληνος. Οι Ερμής, Αφροδίτη και Αντάρης μέσα σε ένα κύκλο διαμέτρου 3.9ο. 
11 Νοεμβρίου: Ο Άρης 1.3ο βορειοανατολικά του Βασιλίσκου. Η Σελήνη κοντα στις Πλειάδες.
12 Νοεμβρίου: Κορύφωση της βροχής διαττόντων Ταυρίδες. Η Σελήνη κοντά στον Αλδεμπαράν.
14  Νοεμβρίου: Ο Κρόνος 4.3ο βορειοανατολικά του Στάχυ. Ο Ερμής σε μέγιστη απομάκρυνση.
17 Νοεμβρίου: Η Σελήνη κοντά στο αστρικό σμήνος Κυψέλη.
18 Νοεμβρίου: Τελευταίο τέταρτο Σελήνης. Κορύφωση της βροχής διαττόντων Λεοντίδες. Η Σελήνη κοντά στον Βασιλίσκο.
19 Νοεμβρίου: Η Σελήνη κοντά στον Άρη.
22 Νοεμβρίου: Η Σελήνη κοντά στον Στάχυ και τον Κρόνο.  .
25 Νοεμβρίου: Νέα Σελήνη. 

27 Νοεμβρίου: Η Σελήνη κοντά στην Αφροδίτη.


Εικ. Οριζοντας: Ο ορίζοντας του Νοεμβρίου, κοιτώντας ανατολικά, για το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Αθήνας (15/11/2011 21:00 UTC). (Credit: http://space.about.com)

 
Πηγές:

http://www.synapses.co.uk/astro/monthnxt.html
http://stargazing.suite101.com/             
http://www.astronomynow.com/sky_charts.html
http://stardate.org/nightsky/almanac/
http://www.seasky.org/astronomy/astronomy_calendar_current.html
http://www.mmo.org/astronomy/this-months-sky.html
http://www.space.com/spacewatch/new_sky_calendar.html
http://www.skymaps.com/downloads.html
http://www.skymaps.com/articles/n1111.html                     
http://transientsky.wordpress.com/
http://www.arksky.org/
http://space.about.com/od/computerresources/tp/    
http://www.moonwise.co.uk/year/
http://www.findyourfate.com/astrology/year2011/sky2011.html
http://users.sch.gr/mdogram/
http://www.spaceagepub.com/calendar/downrange.html
http://www.jodrellbank.manchester.ac.uk/astronomy/nightsky/


Ο ουρανός της εβδομάδας και από το: http://www.skyandtelescope.com/
Ο νυκτερινός ουρανός καθημερινά: http://www.astro.noa.gr/AlmanacIAA/iaa_today.htm

Εφαρμογές Java και εικονικά εργαλεία για την αναπαραγωγή του νυκτερινού ουρανού από το γεωγραφικό πλάτος και μήκος που βρίσκεστε:
http://space.about.com/library/weekly/blskymaps.htm
http://www.oras.org/stargazer/applet.html